گزارش الجزیره: مفهوم «بیطرفی» در جنگ چرا دیگر قابل اجرا نیست؟
الجزیره درباره جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران نوشت: چیزی که در روزهای اولیه این جنگ مشخص شد این است که جهان دیگر بر اساس منطق قدیمی تنشهای مدیریتشده و خویشتنداری عمدی عمل نمیکند، بلکه در محیطی بههمپیوسته عمل میکند که تلاقی جغرافیا با شبکههای فراملی، بحرانهای منطقهای را به سرعت به شوکهای جهانی تبدیل میکند.
به گزارش باریخ نیوز؛ خالد الجابر، مدیر اجرایی میز خاورمیانه در شورای روابط جهانی در خبرگزاری الجزیره نوشته که جنگ آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی ایران محدودیتهای اتخاذ سیاستهای مهار یا بیطرفی را آشکار [و کشورهای عربی را با پیامدهای اتخاذ چنین سیاستهایی مواجه] کرده است. به گفته این کارشناس؛ جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران، علاوه بر آشکار کردن محدودیتهای سیاستهای مهار و موازنه و بیطرفی، بیشتر متحدان را نیز دچار اختلاف کرده و جهان را مجبور به انتخاب بین دیپلماسی محتاطانه و تغییر رژیم پرخطر و پرریسک کرده است.
رویارویی نظامی اخیر آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی ایران نه صرفاً یک عملیات نظامی محدود یا حتی دور دیگری از چرخه بازدارندگی متقابل؛ بلکه لحظهای افشاگرانه برای کل ساختار نظم بینالمللی است. این رویارویی به نحوی بیسابقه تقسیمبندیهای ژئوپلیتیکی را از نو ترسیم کرده و محدودیتهای فرضیاتی را که دهههای متمادی بر رفتار قدرتهای بزرگ حاکم بود، آشکار ساخته است- که از جمله آنها این باور را میتوان مورد اشاره قرار داد که جنگها و درگیریها از طریق اتخاذ سیاست بیطرفی یا ابزارهای دیپلماتیک متعارف قابل مهار هستند.
چیزی که در روزهای اولیه این جنگ مشخص شد این است که جهان دیگر بر اساس منطق قدیمی تنشهای مدیریتشده و خویشتنداری عمدی عمل نمیکند، بلکه در محیطی بههمپیوسته عمل میکند که تلاقی جغرافیا با شبکههای فراملی، بحرانهای منطقهای را به سرعت به شوکهای جهانی تبدیل میکند.
جمهوری اسلامی ایران در روزهای اول جنگ، حملاتی به چند کشور منطقه انجام داد و با هدف قرار دادن داراییهای آمریکا و همچنین زیرساختهای انرژی خلیج فارس، تقریباً بلافاصله باعث اختلال در بازار جهانی شد.
محدودیتهای بیطرفی
روند این جنگ نشان داد که در شرایط منطقهای معاصر به خصوص در خاورمیانه، مفهوم «بیطرفی» دیگر قابل اجرا نیست. وقتی نیروهای نیابتی نظامی، بسته شدن معابر حیاتی دریایی و تهدید منابع انرژی جهانی ابزارهای درگیری را گسترش میدهد، هر کشوری- فارغ از تلاشهایش در جهتها و زمینههای مختلف- به نوعی در مسیر بحران قرار میگیرد. میتوان در این زمینه قطر را مثال زد که با این که سالها برای میانجیگری بین واشنگتن و تهران سرمایهگذاری کرده و کانالهایی را نیز با طرفین درگیر باز نگه داشته بود، ساعاتی پس از شروع جنگ با حملات ایران به زیرساختهای غیرنظامی و تأسیسات انرژی خود مواجه شد.
اعلام بیطرفی آسانتر از حفظ آن است. حملات جمهوری اسلامی ایران به زیرساختهای انرژی کشورهای خلیج فارس، چند تولیدکننده را به اعلام وضعیت اضطراری و تعلیق عملیات خود مجبور کرد و اثرات آن نیز تقریباً بلافاصله در اروپا از طریق افزایش نزدیک به ۵۰ درصدی قیمت گاز در هلند و بریتانیا احساس شد. موضوعی که یادآوری میکند اقتصاد جهانی، امنیت انرژی و زنجیرههای تأمین به طور مستقیم به ثبات خاورمیانه گره خوردهاند.
