نه قاطع گرجستان به واشنگتن؛ دانشآموز آمریکا نیستیم
تفلیس با رد اتهامات ضدایرانی کنگره آمریکا تاکید کرد که کشوری مستقل است و از واشنگتن دستور نمیگیرد.
به گزارش باریخ نیوز؛ «ایراکلی کوباخیدزه» نخستوزیر گرجستان، اتهامات مطرحشده مبنی بر «ایرانگرا» بودن دولت خود را به شدت رد کرد و اظهارات «مارکو روبیو» وزیر امور خارجه آمریکا مبنی بر اینکه مقامات تفلیس از واشنگتن خواستهاند شرایط بهبود روابط دوجانبه را اعلام کند، به چالش کشید.
این موضعگیری تند درست یک روز پس از جلسه استماع کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان آمریکا اتخاذ شد که در آن هجمههای سنگینی علیه سیاست خارجی مستقل گرجستان مطرح شده بود.
جنجال در کنگره آمریکا و اتهامزنی جو ویلسون
در جلسه استماع کنگره، «جو ویلسون» نماینده مجلس نمایندگان و از منتقدان سرسخت حزب حاکم «رؤیای گرجستان»، از مارکو روبیو درباره برنامههای کاخ سفید در قبال تفلیس سوال کرد.
ویلسون در اظهاراتی خصمانه، دولت رؤیای گرجستان را یک «رژیم همسو با ایران» نامید که به ادعای او به تهران در دور زدن تحریمها کمک میکند.
او همچنین این دولت را «نامشروع» خواند و مدعی شد که تحت حمایت حزب کمونیست چین قرار دارد.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در پاسخ به ویلسون گفت که او «درست» میگوید و تمام موارد مطرحشده، جزو «نگرانیهای دیرینه و پیشین» واشنگتن است.
روبیو همچنین ادعا کرد که تفلیس پیش از این پرسیده است «برای داشتن رابطه بهتر با آمریکا چه باید کرد؟» و ابراز امیدواری کرد که نه تنها مسیر روابط آمریکا با گرجستان، بلکه رفتار مقامات گرجستان نیز تغییر کند.
پاسخ قاطع کوباخیدزه: هرگز به واشنگتن التماس نکردهایم
ایراکلی کوباخیدزه در حاشیه شانزدهمین مجمع منطقهای تفلیس برای توسعه پایدار، در پاسخ به پرسشهای خبرنگاران، ادعای مقامات آمریکایی درباره نحوه درخواست برای بهبود روابط را تکذیب کرد.
وی گفت: «ما هرگز چنین سوالی از واشنگتن نپرسیدهایم. پیام ما همان چیزی است که پیش از این نیز به صورت علنی اعلام کردهایم. وقتی کسی صحبت میکند، ممکن است مسائل را بر اساس تفسیر و تعبیر شخصی خود بیان کند.»
نخستوزیر گرجستان با تاکید بر واقعیتهای موجود افزود: «من با مسئولیت کامل به شما میگویم که نه من و نه هیچیک از همکارانم هرگز چنین درخواستی را مطرح نکردهایم. آنچه ما گفتیم این بود که آمادهایم درباره تکتک جزئیات مربوط به احیای شراکت راهبردی گفتگو کنیم، نه اینکه برای جلب رضایت آنها التماس کنیم.»
به سطح نازل مقامات آمریکایی سقوط نکنید؛ حجم تجارت با ایران ناچیز است
کوباخیدزه با اشاره به روابط گرجستان با چین و ایران، خاطرنشان کرد که خود دولت آمریکا به دنبال تعامل عمیقتر با قدرتهای بزرگ است.
وی با به چالش کشیدن سیاستهای دوگانه واشنگتن گفت: «خود دولت آمریکا آشکارا میگوید که تمام تلاش خود را برای تعمیق روابط با چین به کار بسته است؛ خود آنها میگویند که خواهان تعمیق روابط با روسیه هستند، پس چطور تعاملات عادی ما را زیر سوال میبرند؟»
نخستوزیر گرجستان با رد صریح اتهامات مربوط به جهتگیری ایرانگرایانه دولت خود، به خبرنگاران هشدار داد که سطح تحلیل خود را تا سطح نازل افرادی چون جو ویلسون و «اکا گیگاوری» (مدیر اجرایی سازمان شفافیت بینالملل گرجستان) پایین نیاورند.
وی با لحنی طنزآمیز به خبرنگاران گفت: «رابطه گرجستان و ایران؟ بیایید واقعبین باشیم، شما که جو ویلسون نیستید، هستید؟»
کوباخیدزه همچنین این ادعا را که روبیو توصیفات ویلسون درباره ایرانگرا بودن دولت گرجستان را کاملاً تایید کرده، رد کرد و گفت: «روبیو دقیقاً با چه چیزی موافقت کرد؟ اینکه این یک دولت ایرانگراست؟ این ادبیات در سطح جو ویلسون است و وزیر خارجه آمریکا با آن موافقت نکرده است.»
او همچنین با ارائه آمار، ادعای کمک به ایران برای دور زدن تحریمها را مضحک خواند و تصریح کرد که صادرات گرجستان به ایران تنها 0.5 درصد از کل صادرات و واردات از ایران نیز فقط 1.5 درصد از کل واردات کشور را تشکیل میدهد.
گرجستان دانشآموز تحت امر آمریکا نیست
کوباخیدزه در بخش دیگری از سخنان خود درباره چشمانداز روابط دوجانبه، بر حفظ حاکمیت ملی و عزت گرجستان تاکید کرد و گفت که تفلیس برای احیای شراکت راهبردی آماده است، اما این رویکردها باید به وضوح فرموله شده و بر اصل عدالت و احترام متقابل استوار باشند.
وی با بیانی قاطع اظهار داشت: «گرجستان یک دانشآموز مدرسه نیست که بتوان به او درسهای جبرانی داد و دستور داد رفتار خود را اصلاح کند. گرجستان یک کشور باوقار و مستقل است و ما این موضع را در همه جا به طور کاملاً شفاف اعلام کردهایم.»
نخستوزیر گرجستان بار دیگر ادعاهای دیرینه خود مبنی بر اینکه روابط تفلیس و واشنگتن در دوران دولت قبلی آمریکا (دولت جو بایدن) به شدت آسیب دیده بود را تکرار کرد و گفت که کشورش در برابر فشارهای خارجی مقاومت کرده است: «دولت قبلی آمریکا از ما انتظارات فوقالعاده جدی و غیرمنطقی داشت و به دنبال آن فشارها، اجبارها، باجخواهیها و سختیهای بیشمار دیگری علیه مردم و دولت گرجستان اعمال شد. آنچه از طریق بیعدالتی آسیب دیده، تنها از طریق یک رویکرد عادلانه قابل ترمیم است.»
وی با این حال ابراز خوشبینی کرد که این فرآیند در نهایت با احیای شراکت راهبردی بر پایه احترام متقابل به پایان برسد.
پیشزمینه بحران در روابط تفلیس و واشنگتن
روابط گرجستان و آمریکا در نوامبر 2024 و در جریان اعتراضات تفلیس دستخوش بحران شدیدی شد و دولت بایدن شراکت راهبردی خود با این متحد سنتی را به حالت تعلیق درآورد و بعدها تحریمهایی را علیه «بیدزینا ایوانیشویلی»، میلیاردر و بنیانگذار حزب حاکم رؤیای گرجستان اعمال کرد.
با وجود روی کار آمدن دولت دونالد ترامپ در واشنگتن، این تصمیمات تنبیهی هنوز لغو یا بازنگری نشدهاند. این تقابل لفظی در شرایطی رخ میدهد که نوعی بلاتکلیفی و در عین حال افزایش تماسهای دیپلماتیک میان تفلیس و واشنگتن برقرار است.
مقامات حزب رؤیای گرجستان بر تمایل خود برای یک «بازتنظیم» در روابط تاکید دارند. در ماههای اخیر تماسها میان دو طرف افزایش یافته که از آن جمله میتوان به تماس تلفنی مارکو روبیو با ایراکلی کوباخیدزه و همچنین سفر مقامات ارشد آمریکایی به تفلیس اشاره کرد.
در اواخر ماه مه، یک هیئت آمریکایی پس از سفر به تفلیس اعلام کرد که راههای بهبود روابط دوجانبه را با مقامات گرجستان بررسی کرده و بر اهمیت یک محیط سیاسی داخلی پایدار که بستر مشارکت اپوزیسیون را برای یک شراکت راهبردی پایدار فراهم کند، تاکید کرده است.
این تحولات نشان میدهد که تفلیس به رغم پافشاری بر مواضع مستقل خود، همچنان به دنبال یافتن فرمولی برای کاهش تنشها با کاخ سفید بدون عقبنشینی از اصول حاکمیتی خویش است.
