مقاله راهبردی ظریف در الجزیره: اعراب همواره در سمت اشتباه تاریخ ایستادند

به گزارش باریخ نیوز؛‌ در چکیده راهبردی مقاله محمد جواد ظریف در الجزیره آمده است:

پایان توهم امنیت وارداتی در خلیج فارس

این کشورها همواره در سمت اشتباه تاریخ ایستادند و خود را از شریک به تهدیدات وجودی برای ایران تبدیل کردند

◇ همسویی با آمریکا و اسرائیل، موجب بی اعتباری آن‌ها در جهان اسلام شد

◇ این تصور غلط که می‌توان ایران را از مزایای تنگه هرمز محروم کرد در حالی که دیگران از آن بهره‌مند می‌شوند، باطل شد

◇ بهترین راه؛ ابتکارها و طرح امنیت شبکه‌ای ایران در منطقه است. بر سه پایه: پویش صلح هرمز (HOPE)، مجمع گفتگوی منطقه‌ای (مودت) و شبکه تحقیق و پیشرفت اتمی خاورمیانه (مناره).

دکتر محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه پیشین ایران، به بررسی پیامدهای درگیری‌های اخیر در منطقه غرب آسیا و ضرورت بازنگری در ساختارهای امنیتی پرداخت.

محاسبات اشتباه و پاسخ راهبردی ایران

تنش‌های اخیر ناشی از یک رشته محاسبات غلط راهبردی توسط واشینگتن، تل‌آویو و برخی پایتخت‌های منطقه‌ای بوده است:

◇ توهم تضعیف ایران: دشمنان بر این باور بودند که از طریق فشار اقتصادی، خرابکاری، عملیات مخفیانه و ترور هدفمند، ایران قدرت پاسخگویی به حملات گسترده دو قدرت هسته‌ای را نخواهد داشت.

◇ پاسخ متوازن: پاسخ ایران نشان داد که نه تنها توان نظامی‌اش آسیب ندیده، بلکه قدرت واکنش آن ابعادی فرامنطقه‌ای دارد.

◇ خروج از خویشتن‌داری: سال‌ها خویشتن‌داری ایران این تصور غلط را ایجاد کرده بود که می‌توان ایران را از مزایای تنگه هرمز محروم کرد در حالی که دیگران از آن بهره‌مند می‌شوند. درگیری اخیر ثابت کرد که ایران در صورت تهدید موجودیت یا تمامیت ارضی، گزینه پاسخ سخت را (حتی علیه پایگاه‌های میزبان) روی میز دارد.

نقش کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس

مرور مواضع شورای همکاری خلیج فارس در طول پنج دهه گذشته:

◇ تداوم اشتباهات تاریخی: از حمایت از صدام حسین در جنگ تحمیلی تا همکاری با اسرائیل در رهگیری موشک‌های دفاعی ایران، این کشورها همواره در «سمت اشتباه تاریخ» ایستاده‌اند.

◇ مشارکت در تجاوز: استفاده از خاک، فضا و تأسیسات نظامی این کشورها برای انجام عملیات و جنایات جنگی علیه ایران، آن‌ها را از شرکای بی‌طرف به تهدیدات وجودی برای ایران تبدیل کرده است.

◇ هزینه‌های اخلاقی و حیثیتی: همسویی با آمریکا و اسرائیل علیه یک کشور مسلمان، اعتبار این کشورها را در جهان اسلام خدشه‌دار کرده و آن‌ها را در معرض تحقیر و اخاذی مالی توسط قدرت‌های بزرگ قرار داده است.

شکست مدل «امنیت و توسعه وارداتی»

یکی از مضامین اصلی، ناکارآمدی ساختاری مدل امنیتی است که بسیاری از کشورهای عربی دنبال می‌کنند. ویژگی‌های این مدل شکست‌خورده و پیامدهای راهبردی:

◇ خرید کلان تسلیحات پیشرفته آمریکایی: منجر به عدم تأمین امنیت واقعی و ثبات پایدار شده است.

◇ میزبانی از پایگاه‌های نظامی و اطلاعاتی بیگانه: باعث تبدیل شدن این کشورها به هدف مشروع در درگیری‌ها و وابستگی دائمی آن‌ها گردیده است.

◇ عادی‌سازی روابط با اسرائیل برای کسب امنیت: فرسایش حاکمیت ملی و نفوذ لابی‌های صهیونیستی در تصمیم‌گیری‌های داخلی را در پی داشته است.

◇ اتکا به «گنبد آهنین» و چتر حمایتی خارجی: به تحقیر ملی و تبدیل شدن به عابربانک برای هزینه‌های جنگی آمریکا ختم شده است.

مؤلفه‌های قدرت درون‌زای ایران

برخلاف امنیت وارداتی برخی همسایگان، قدرت ایران ریشه در متغیرهای ثابت و بومی دارد:

◇ تمدن و تاریخ: هویت تمدنی هزارساله و فرهنگ غنی.

◇ نیروی انسانی: جمعیت جوان، تحصیل‌کرده و منسجم که در برابر مداخلات خارجی متحد می‌شوند.

◇ موقعیت جغرافیایی: نفوذ راهبردی بر بازارهای جهانی انرژی و مسیرهای حیاتی.

◇ تاب‌آوری: تجربه پنج دهه ایستادگی در برابر تحریم‌ها، تروریسم و جنگ‌های ترکیبی.

نقشه راه برای آینده: امنیت شبکه‌ای و منطقه‌ای

ایران بر این باور است که دوران توهمات به پایان رسیده و امنیت را نمی‌توان به قیمت ناامنی همسایه خریداری کرد. مبانی پیشنهادی برای نظم جدید:

◇ پذیرش واقعیت‌های جغرافیایی: ایران و همسایگان عربش واقعیت‌های ماندگار منطقه هستند، در حالی که نیروهای خارجی با تغییر نسبت سود و هزینه، منطقه را ترک خواهند کرد.

◇ ابتکارهای صلح‌طلبانه ایران: بازگشت به پیشنهادهای قبلی ایران شامل پویش صلح هرمز (HOPE)، مجمع گفتگوی منطقه‌ای (مودت) و شبکه تحقیق و پیشرفت اتمی خاورمیانه (مناره).

◇ تمرکز بر چالش‌های مشترک: همکاری در زمینه‌های تغییرات اقلیمی، کمبود آب، تنوع‌بخشی به اقتصاد و پیشرفت فناوری به جای رقابت‌های تسلیحاتی.